امام علي (ع) در طول پنج سال حكومت خود بهرغم فشارهاي سياسي داخلي و خارجي و وقوع جنگهاي طاقتفرسا كه تا زمان شهادت حضرتش ادامه داشت، خدمات متعددي را در جامعه اسلامي بنيان فرمود كه در تاريخ اسلام بي سابقهاست:
1 ـ خدمات علمي و فرهنگي:
- ساخت اولين مدرسه اسلامي در «صفه» كه در آن تدريس هم ميكرد. (حضرت علي(ع) در زمان حكومتش از سوي دانشگاه جنديشاپور براي تدريس ادبيات، طب و علوم ديگر به ايران (خوزستان) دعوت شد اما بهدليل وقوع جنگ، اجابت اين دعوت ميسر نشد)
- انجام معالجات پزشكي و درمان بيماريهاي جذام و امراض داخلي و همينطور آموزش طريقه ضد عفوني كردن.
- تدوين قرآن و اعراب گذاري آن.
- بنيانگذاري علم تجويد قرآن بهمنظور نيكو خواندن، نيكو فهميدن و نيكو فهماندن كتاب آسماني اسلام.
- بنيانگذاري علم نحو براي درست خواندن قرآن و اسناد ديني براي غير عرب زبانان.
- آموزش ستارهشناسي و جهتيابي در شب (در اولين مرحله در مسير سپاه اميرلمؤمنين(ع) در جنگ صفين در راه «جلولا» و نهاوند براي لشكريان آموزش داده شد.)
- براي اولينبار استفاده از روشنايي جيوه براي كار كردن در شب (كه اولينبار براي ساخت كشتي در شب مورد استفاده قرار گرفت.)
- تدريس زبانهاي خارجي ـ پارسي ساساني و سرياني ـ و آموزش خط پهلوي.
- تدريس فلز شناسي.
- آموزش مديريت (هركس را كه براي اداره قسمتي از كارهاي حكومتي و دولتي به مأموريتي ميفرستاد ميبايستي قبلاً دوره آموزشي مديريت را گذرانده باشد. اين مدرسه در مدينه قرار داشت)
- طرح روش تدريس.
- ترجمه كتب علمي (كتاب «قراباذين»، اثر دانشمندان ايراني دانشگاه جنديشاپور، را حضرت از زبان پارسي به عربي ترجمه كرد و راه ترجمه كتب غير عربي براي عرب زبانان گشوده شد)
- شناخت تاريخ ملل ديگر(تاريخ ايران)
2 ـ خدمات اجتماعي:
- تشكيل اولين بانك اسلامي بدون ربا
- حسابداري دقيق مالي و ايجاد منظمترين وزارت دارايي ( در «بيتالمال مسلمين» در زمان حكومت علي(ع) هر روز بيلان كار حاضر بود و همه مستمريبگيران پرونده مخصوص داشتند)
- شهرسازي ( در حومه شهر مدينه شهري تازه ساخته شد)
- تأسيس آسياب آبي (بسياري از مردم تا قبل از آن نان نخورده بودند)
- ساخت حمام.
- احداث جاده شوسه ( بين مكه و جده)
- تهيه سايبان (براي استراحت فقرا)
- تأسيس چاپارخانه ( بين مدينه و مركز جنگ كه براي آن 400 شتر بهكار گرفته شدند)
- طرح رفع اختلاف طبقاتي در جامعه.
- اولويت انجام امور افراد به ترتيب مراجعه؛ چه افراد عادي و چه شخصيتهاي حكومتي و سفراي خارجي.
- رسيدگي به معيشت غير مسلمانان در حوزه حكومت اسلامي.
- ساخت «سيل بر»
- سازماندهي نظام قضايي؛
- خود بر قاضيالقضات نظارت ميكرد و قاضيالقضات حاكم بر ساير قضات بود.
- تشكيل حوزههاي قضايي مشخص.
- سازماندهي بررسي كار قضات.
- برقراري مستمري براي قضات.
- برقراري كلاس آموزش قضات.
- سركشي به قضات.
- استوار ساختن اصول محاكمات حقوقي و جزايي.
- برشمردن مشخصات «شاهد»
- حل مشكلات پيچيده قضايي (داوريهاي عجيب امام)
- برقراري مستمري براي فرزندان و خانواده شهدا.
3 ـ خدمات اقتصادي:
- ساخت بندر (بندر جده در عربستان و اسكله آن)
- تغيير بذر (بذر گندم را از ايران آورد و در مدينه و طائف كاشت و توسعه داد)
- حفر قنات.
- كارهاي عمراني.
- نظارت ساختماني.
- بنا كردن نخلستانهاي بيشمار.
- تأسيس تعاوني و بانك كشاورزي.
- پر كردن خزانه مسلمين (اگر در زمان حكومت امام، بيتالمال بين مسلمانان تقسين ميشد به هر نفر 50 هزار دينار زر سرخ ميرسيد)
4 ـ خدمات امنيتي، دفاعي و سياسي:
- برقراري رسم كشيك.
- ساخت اولين كارخانه كشتيسازي در منطقه.
- ارائه فن رهبري ميدانهاي نبرد از راه دور.
- مطرح كردن قاعده حكومت (در نامه به مالك اشتر)
- طرح اصول اداري مملكت.
- صحرا شناسي (براي امور سوقالجيشي)
- تعيين پايگاه حكومتي بر اساس اصول علمي ( انتقال مركز حكومت از مدينه به كوفه و تبيين علل علمي آن توسط امام)
- تبيين قاعده نظام و سپاهيگري.
- تهيه پاسگاه جنگي، تشكيل شوراي جنگي و طرح جنگ اردويي.
- ساخت خندق و ساخت منجنيق سهطبقه.
- ساخت دژ جنگي.
- طرح خراب كردن سد دشمن بهوسيله كشتي جنگي.
- فن قلعهگيري.
- اجراي سيستم دايرهاي يا مربع شكل براي دفاع. ( اين شيوهها را ابتدا رسول اكرم(ص) آموزش دادند)
- تأسيس نيروي دريايي و توسعه آن.
- گزارش نويسي جنگي.
- پل سازي براي عبور لشكر از رودخانه.
- سنگچين سازي براي پيشگيري از تيرهاي دشمن (سنگر سازي)
برگرفته از كتاب «علي معيار كمال» اثر مرحوم دكتر رجبعلي مظلومي
به نقل از كتاب «خداوند علم و شمشير» نوشته رودلف ژايگر آلماني
|
+| شکوفه زد توسط محمدباقر تهرانی در دوشنبه 9 مهر1386 و ساعت 3:57 |
