پنجشنبه هفته پيش فرصتي پيش‌آمد تا در سفري يك‌روزه به شهرستان كاشان، بخش ديگري از سرزمين اسرارآميز ميهنم را كشف كنم. مقصد اولي ما روستاي تاريخي ابيانه بود كه پس از حدود 5/2 ساعت رانندگي به آنجا رسيديم.

ابيانه در دامنه ارتفاعات كركس در استان اصفهان واقع و جزو شهرستان كاشان محسوب مي‌شود. كوههاي كركس در جنوب شهرستان كاشان قرار دارد و در واقع سدي در برابر كوير است و موجب آباداني دامنه‌هاي جنوبي آن به‌خصوص شهرستان‌هاي خوانسار و گلپايگان شده‌است.

پس از حدود 200 كيلومتر رانندگي در اتوبان، راندن در جاده باريك و كوهستاني و سرسبز ابيانه براي خودش تنوعي است. در ورودي ابيانه از هر اتومبيل گردشگران 500 تومان بابت حق ورود مي‌گيرند. خيابان اصلي روستا ـ كه بيشتر به شهر مي‌ماند و بزرگتر از بسياري شهرهاست اما ظاهراً به خاطر حفظ هويت باستاني‌اش روستا ناميده مي‌شود ـ آسفالته است و بخش بزرگي از كوچه‌ها نيز سنگ فرش شده‌اند اما بخش اعظم آن خاكي است. در عين‌حال روستائيان و يا مهمانانشان با اتومبيل‌هاي بعضاً مدل بالاي خود در همين كوچه‌هاي تنگ و باريك هم رانندگي مي‌كنند و البته تك وتوك چهارپايان باربر و يا شخصي(!) هم در حال تردد مشاهده مي‌شوند.

غير از يك شعبه بانك صادرات و يك صندوق پستي و همچنين مدرسه‌اي كه كتيبه‌اش نشان از قدمت آن مي‌دهد، ساير اماكن غير مسكوني شامل مسجد، امامزاده و چند فروشگاه است. تنها تابلوي راهنما هم مربوط به فروشگاه صنايع دستي است كه از گردشگران خواسته شده از آنجا ديدن و خريد كنند. همينطور پلاكاردي كه در صحن امامزاده نصب شده و هشدار داده كه عكس گرفتن از روستائيان و به‌خصوص زنان روستائي ممنوع و نيازمند كسب مجوز است.

به‌جز يك ساندويچي ساير فروشگاهها را بقالي‌ و يا به‌قول خود اهالي سوپر ماركت تشكيل مي‌دهند كه در آنها علاوه بر اجناس معمولي مي‌توان برخي سوقاتي‌ها از جمله لباس محلي و البته لواشك و آلوچه آبغوره را تهيه كرد.

امامزاده كه ساختماني زيبا و باوقار دارد مدفن دو تن از نوادگان امام موسي كاظم (ع) به نامهاي امامزاده يحيي و امامزاده عيسي است و البته اين اطلاعات را فقط مي‌توان از زيارتنامه نصب شده در محل كشف كرد. براي گردشگري كه به ابيانه سربزند اطلاع رساني وجود ندارد و تنها يك كتاب در همان سوپرماركت‌ها به قيمت 2500 تومان عرضه مي‌شود كه حاوي عكس‌هاي رنگي و تاريخچه اين روستاست. اما گردشگران موبور و چشم‌آبي كه تعدادشان هم كم نبود از راهنماياني بهره مي‌بردند كه احتمالاً از تور سرويس دهنده بودند. براي گردشگران داخلي هم همان پرسه زدن در كوچه پس كوچه‌هاي سنگفرش و غير سنگفرش كافي بود و نيازي به اطلاع‌رساني نداشتند!

تنها مسجد ابيانه بر سردرش كتيبه‌اي نسبتاً زيبا خودنمايي مي‌كند كه در آن دو بيت شعر فارسي نوشته شده و بيت دوم آن چنين است:  شيطان هزار مرتبه بهتر ز بي‌نماز/ او سجده را بر انسان نكرد و اين خدا

ساختمان مسجد، تازه ساز نشان مي‌دهد اما ظاهراً براي تعميرات و ساخت سرويس‌هاي بهداشتي بسته بود. زيرا تنها سرويس بهداشتي عمومي در كوچه جنب امامزاده قرار دارد كه از قسمت زنانه آن از شدت بوي تعفن نمي‌توان عبور كرد چه رسد به ورود و قسمت مردانه هم محل تجمع مگس‌هاي ساكن ابيانه و اطراف است به حدي كه امكان تخلي را از گردشگر بيچاره سلب مي‌كند! هنگام اذان ظهر براي اقامه نماز دوباره به امامزاده برگشتيم اما خبري از نماز جماعت نبود و در مجموع تعداد نماز فرادا خوان هم از انگشتان يك دست تجاوز نمي‌كرد. ظاهراً رفت و آمد گردشگران خارجي و يا برخي شهرنشين‌هاي بي بند و بار به ابيانه چهره مذهبي آن را كم رنگ كرده‌است؛ به‌عنوان نمونه آن روز كه ما به ابيانه رفتيم روز شهادت امام موسي كاظم(ع) بود اما برعكس شهر كاشان ـ كه در 80 كيلومتري آنجا بود ـ هيچ نشانه‌اي از اين روز وجود نداشت و در امامزاده كه مدفن دو تن از نوادگان اين امام معصوم (ع) بود هم حتي پلاكارد تعزيت يا تسليتي نصب نشده بود.

اما روستائيان ابيانه كه بيشتر از نظر پوشش معروف هستند به لحاظ قرار گرفتن بين اصفهان و كاشان لهجه خاصي دارند كه البته بيشتر شبيه كاشي است و پوششان با آن شلوارهاي گشاد مشكي رنگ براي مردان ـ كه به تنبان اصفهاني معروف است ـ بيشتر به آن خطه شباهت دارد ولي پوشش آنان و اصرارشان بر حفظ اين پوشش مثال زدني و قابل ستايش است. شغل بيشترشان باغداري و همينطور امرار معاش از گردشگري است كه به نسبت ساير مناطق توريستي كشور از رونق نسبي برخوردار است.

معماري ساختمان‌هاي ابيانه هم منحصر به فرد است و علاوه بر ساختمان‌هاي قديمي فراوان، به خاطر نوع خاك مورد استفاده در نماي كاهگلي آن‌ها كه قرمز رنگ است، تمام بناها به رنگ قرمز درآمده‌اند. كوچه‌هاي باريك و كوهستاني و گذرهاي متعدد از زير ساختمان‌ها، مناظر زيبايي ساخته‌اند.

پس از چند ساعت گردش در ابيانه تصميم گرفتيم براي صرف ناهار به هتل ابيانه برويم كه در ورودي روستا قرار دارد و از همان ابتداي جاده نطنز كه از بزرگراه اميركبير منشعب مي‌شود، تابلوهاي تبليغاتي و كيلومتر شمار معكوس آن در جاده نصب شده. در رستوران هتل، گارسون منوي غذا را كه داد  كلي مشورت كرديم تا غذا و پيش غذا انتخاب كنيم اما هنگام سفارش، هر غذايي كه خواستيم، تمام شده و فقط خوراك ماهي باقي مانده بود. از آنجا كه جز اين هتل و آن ساندويچي كه ذكرش رفت، رستوران ديگري نبود به ناچار تصميم گرفتيم براي خوردن ناهار به كاشان برويم.

انشاالله در پست بعدي گزارش ديدار از تپه‌هاي "سيلك" و شهر زيباي نياسر را تقديم خواهم كرد.

  RSS